ms Oranje

Kok op de eerste reis

Mijn vader is al sinds 1936 zeevarende in dienst v...

Mijn vader is al sinds 1936 zeevarende in dienst van de Stoomvaart Maatschappij Nederland (SMN). Hij vaart als kok op de verschillende schepen van de maatschappij. Begin 1939 krijgt hij bericht dat hij zal worden ingezet op de eerste uitreis van de "Oranje". Hij kijkt daar naar uit, want het is tenslotte een nieuw schip, met ook voor de bemanning aanmerkelijk betere faciliteiten dan op oude lijnschepen, zoals bij voorbeeld de SS J P Coen. Op 4 september 1939 vertrekt het schip vanuit IJmuiden voor de eerste reis naar Nederlandse Indië. De uit- en thuisreizen duren over het algemeen rond de tien weken, als het Suezkanaal wordt gepasseerd. Mede vanwege de oplopende spanningen op het Europese vasteland voert deze eerste reis niet door de Middelandse Zee en het Suezkanaal, maar langs de Kaap De Goede Hoop. De Oranje is een snel schip, waardoor de reis totaal niet langer hoeft te duren dan gebruikelijk. Als het schip in Batavia is aangekomen durft de maatschappij het schip echter niet meer terug laten varen vanwege de al genoemde spanningen en het schip wordt volledig bemand opgelegd in Soerabaja. Voor de schepelingen breekt een onzekere periode aan. De bemanning wil terug en een deel neemt zelfs ontslag om terug te kunnen keren naar Nederland. De SMN wil uiteraard geen leegloop en besluit om de bemanning dan maar uit te wisselen met de andere schepen van de maatschappij, die nog wel op de lijn varen. Uiteindelijk kan mijn vader in november 1939 terugvaren naar Genua met de Johan de Witt. Passagiers en gewisselde bemanning reizen dan verder naar Nederland met de z.g. boottrein. Mijn vader blijft varen, maar de volgende reizen met de andere, nog varende schepen vertrekken vanuit Genua. De oorlogsdreiging wordt echter steeds groter en als hij in februari met het schip de Van Oldebarnevelt terugkeert in Genua, mag hij niet van boord en maakt eind maart 1940 nog één extra reis naar Indië. Dan breekt de oorlog in Europa in volle heftigheid uit en wordt de verbinding met het vaderland verbroken. De bemanning van de Van Oldebarnevelt wordt in zijn geheel op Java afgemonsterd. Zowel de Oranje als de Van Oldebarnevelt worden aan de geallieerden aangeboden en de volgende jaren voor militaire doeleinden ingezet. Nu mijn vader niet meer terug kan en ook het contact met mijn inmiddels zwangere moeder in bezet Nederland verliest, zoekt en vindt hij een baan als chef-kok bij een hotel op Java. Begin 1942 wordt Nederlands Indie bezet door Japan en mijn vader, die op het laatste ogenblik als dienstplichtige wordt ingelijfd in het KNIL, wordt krijgsgevangene. Het zal tot december 1945 duren voordat hij bevrijd wordt en kan terugkeren naar Nederland, waar hij voor het eerst in zes jaar zijn vrouw en inmiddels vijfjarige zoon in de armen kan sluiten.

Ook een verhaal? Deel het hier!

Reageer op dit verhaal

Reacties op dit verhaal

Fam kraanen

Wat fijn om dit verhaal te lezen .mijn moeder is geboren op de johan van oldenbarneveld,op de wateren van Genua.ze was met haar moeder en zusje op weg naar indonesie.

Is er iets mis met het verhaal?